تشخیص و درمان ضایعات پری‌اپیکال در دندان‌های شیری

تشخیص و درمان ضایعات پری‌اپیکال در دندان‌های شیری

دندان‌های شیری نقش حیاتی در سلامت و رشد کلی کودکان دارند. این دندان‌ها نه تنها برای جویدن و صحبت کردن ضروری هستند، بلکه به حفظ فضای مناسب برای رویش دندان‌های دائمی نیز کمک می‌کنند. گاهی اوقات، پوسیدگی‌های عمیق یا ضربه به دندان‌های شیری می‌تواند منجر به مشکلاتی در انتهای ریشه دندان شود که به آن ضایعات پری‌اپیکال می‌گویند. تشخیص و درمان زودهنگام این ضایعات در دندان‌های شیری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است تا از عوارض جدی‌تر و آسیب به دندان‌های دائمی زیرین جلوگیری شود. در این مقاله سایت دکتر ندا مکانیک بهترین دندانپزشک کودکان اصفهان قصد داریم به طور کامل به تشخیص و درمان ضایعات پری‌اپیکال در دندان‌های شیری بپردازیم.

ضایعات پری‌اپیکال چیست؟

پری‌اپیکال به ناحیه اطراف انتهای ریشه دندان اشاره دارد. ضایعات پری‌اپیکال معمولاً به دلیل عفونت باکتریایی که از پوسیدگی عمیق به پالپ (بافت نرم داخل دندان) گسترش یافته و سپس به استخوان اطراف ریشه سرایت کرده است، ایجاد می‌شوند. همچنین، ضربه به دندان نیز می‌تواند منجر به نکروز (مرگ) پالپ و در نتیجه تشکیل ضایعه پری‌اپیکال شود. این ضایعات می‌توانند به شکل‌های مختلفی ظاهر شوند، از جمله:

• آبسه پری‌اپیکال: تجمع چرک در اطراف انتهای ریشه دندان که می‌تواند با درد شدید، تورم، و گاهی تب همراه باشد.
• گرانولوم پری‌اپیکال: یک واکنش التهابی مزمن در اطراف ریشه دندان که معمولاً بدون علامت است یا درد خفیفی دارد.
• کیست رادیکولار: یک فضای پر از مایع که در اثر التهاب مزمن در اطراف ریشه دندان ایجاد می‌شود.

عدم درمان ضایعات پری‌اپیکال در دندان‌های شیری می‌تواند عواقب ناگواری داشته باشد، از جمله:

• گسترش عفونت: عفونت می‌تواند به سایر قسمت‌های صورت و گردن گسترش یابد و باعث مشکلات جدی سلامتی شود.
• آسیب به دندان دائمی: عفونت می‌تواند به جوانه‌های دندان دائمی زیر دندان شیری آسیب برساند و منجر به تغییر رنگ، نقص در مینا یا حتی توقف رشد دندان دائمی شود.
• از دست دادن زودهنگام دندان شیری: این امر می‌تواند منجر به از دست رفتن فضای لازم برای رویش دندان دائمی و در نتیجه نیاز به درمان‌های ارتودنسی در آینده شود.
• درد و ناراحتی: ضایعات می‌توانند باعث درد شدید شوند که بر غذا خوردن، خواب و کیفیت زندگی کودک تأثیر می‌گذارد.

تشخیص ضایعات پری‌اپیکال در کودکان

تشخیص زودهنگام ضایعات پری‌اپیکال از اهمیت بالایی برخوردار است. زیرا دندان‌های شیری معمولاً علائم کمتری از عفونت نشان می‌دهند و ممکن است والدین متوجه مشکل نشوند. دندانپزشک متخصص کودکان با استفاده از روش‌های زیر به تشخیص این ضایعات می‌پردازد:

1. معاینه بالینی دقیق: دندانپزشک به دنبال علائمی مانند تورم، قرمزی لثه، وجود فیستول (جوش چرکی روی لثه)، حساسیت به لمس یا ضربه، تغییر رنگ دندان، یا لقی غیرطبیعی دندان است. بررسی تاریخچه ضربه به دندان نیز مهم است.
2. تصاویر رادیوگرافی (عکس‌های اشعه ایکس): این عکس‌ها ابزار اصلی برای تشخیص ضایعات پری‌اپیکال هستند. در تصاویر رادیوگرافی، ضایعه به صورت یک ناحیه تیره در اطراف انتهای ریشه دندان قابل مشاهده است که نشان‌دهنده از دست رفتن استخوان در آن ناحیه به دلیل عفونت است. عکس‌های پری‌اپیکال و گاهی اوقات CBCT (سی‌تی‌اسکن با اشعه مخروطی) برای تشخیص دقیق‌تر استفاده می‌شوند.
3. تست‌های حیاتی پالپ: در برخی موارد، دندانپزشک ممکن است از تست‌های حرارتی (سرما یا گرما) یا تست پالپ الکتریکی برای ارزیابی وضعیت پالپ دندان استفاده کند. هرچند این تست‌ها در کودکان به دلیل همکاری کمتر، ممکن است کمتر قابل اعتماد باشند.

روش‌های درمان ضایعات پری‌اپیکال در دندان‌های شیری

هدف از درمان ضایعات پری‌اپیکال در دندان‌های شیری، ریشه‌کن کردن عفونت، حفظ دندان در دهان تا زمان رویش دندان دائمی و جلوگیری از آسیب به جوانه دندان دائمی است. روش درمان به شدت ضایعه، میزان آسیب به دندان و وضعیت دندان دائمی زیرین بستگی دارد:

1. پالپوتومی و پالپکتومی (عصب‌کشی دندان شیری):
   • پالپوتومی: در این روش، تنها قسمت آلوده پالپ در تاج دندان برداشته می‌شود و پالپ ریشه سالم باقی می‌ماند. پس از آن، ماده مخصوصی روی پالپ ریشه قرار داده می‌شود و دندان پر می‌گردد. این روش معمولاً برای مواردی مناسب است که عفونت به پالپ ریشه گسترش نیافته است.
   • پالپکتومی: در این روش، تمامی پالپ (هم در تاج و هم در ریشه‌ها) برداشته می‌شود و کانال‌های ریشه تمیز و ضدعفونی شده و با یک ماده پرکننده قابل جذب پر می‌شوند. این روش معادل عصب‌کشی کامل در دندان‌های دائمی است و برای مواردی که عفونت به پالپ ریشه گسترش یافته است، انجام می‌شود. پس از پالپکتومی، معمولاً روکش دندانی برای محافظت از دندان ضعیف شده قرار داده می‌شود.
2. کشیدن دندان (Extraction): در برخی موارد، زمانی که دندان به شدت آسیب دیده، عفونت بسیار گسترده است. یا درمان‌های دیگر موفقیت‌آمیز نبوده‌اند، کشیدن دندان شیری تنها گزینه باقی‌مانده است. پس از کشیدن دندان، معمولاً یک فضا نگهدارنده قرار داده می‌شود تا فضای لازم برای رویش صحیح دندان دائمی زیرین حفظ شود و از حرکت سایر دندان‌ها جلوگیری شود.
3. درمان‌های غیرمستقیم و مستقیم پالپ: در مواردی که پوسیدگی به پالپ نرسیده اما نزدیک آن است. دندانپزشک ممکن است از روش‌هایی مانند پوشش پالپ غیرمستقیم یا مستقیم برای تحریک تشکیل عاج ترمیمی و محافظت از پالپ استفاده کند. این روش‌ها می‌توانند از بروز ضایعات پری‌اپیکال جلوگیری کنند.

اهمیت مراجعه به دندانپزشک متخصص کودکان

درمان ضایعات پری‌اپیکال در دندان‌های شیری نیازمند دانش و مهارت خاصی است. دندانپزشک متخصص کودکان به دلیل آشنایی کامل با آناتومی خاص دندان‌های شیری، فیزیولوژی رشد کودکان و روش‌های مدیریت رفتار کودک، بهترین فرد برای انجام این درمان‌هاست. آن‌ها می‌توانند با دقت و ظرافت لازم، درمان‌هایی را انجام دهند که هم مؤثر باشند و هم تجربه مثبتی برای کودک رقم بزنند. تأخیر در درمان می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری برای دندان‌های دائمی و سلامت عمومی کودک داشته باشد.

پیشگیری، کلید اصلی سلامت دندان‌های کودکان

بهترین رویکرد برای مقابله با ضایعات پری‌اپیکال، پیشگیری از آن‌هاست. با رعایت نکات زیر می‌توانید خطر بروز این مشکلات را به حداقل برسانید:

• مسواک زدن منظم و صحیح: از رویش اولین دندان، مسواک زدن را شروع کنید.
• استفاده از نخ دندان: به محض اینکه دندان‌ها به هم رسیدند، نخ دندان بکشید.
• رژیم غذایی سالم: مصرف شیرینی‌جات و نوشیدنی‌های قندی را محدود کنید.
• فلورایدتراپی: با نظر دندانپزشک، از فلورایدتراپی موضعی برای تقویت مینای دندان استفاده کنید.
• مراجعه منظم به دندانپزشک: هر 6 ماه یک بار برای چکاپ و جرم‌گیری به دندانپزشک مراجعه کنید تا پوسیدگی‌ها در مراحل اولیه تشخیص و درمان شوند.
• محافظت در برابر ضربه: در فعالیت‌های ورزشی از محافظ دهان استفاده کنید.

لبخندی سالم و پایدار برای فرزندتان

آیا نگران سلامت دندان‌های فرزند دلبندتان هستید؟ آیا می‌دانید حتی کوچک‌ترین مشکلات دندانی در کودکان می‌توانند در صورت عدم درمان، به ضایعات جدی‌تری تبدیل شوند و سلامت دندان‌های دائمی آن‌ها را به خطر بیندازند؟ دکتر ندا مکانیک، بهترین دندانپزشک کودکان در اصفهان، با سال‌ها تجربه در تشخیص و درمان دقیق و تخصصی ضایعات پری‌اپیکال در دندان‌های شیری، آماده ارائه بهترین مراقبت‌های دندانی به فرزند شماست.

ما با رویکردی مهربان و با بهره‌گیری از پیشرفته‌ترین تکنیک‌ها، فضایی آرام و دلپذیر برای فرزند شما فراهم می‌کنیم تا تجربه‌ای مثبت از دندانپزشکی داشته باشد. اجازه ندهید عفونت‌های دندانی، سلامت و لبخند زیبای کودکتان را تهدید کند. همین امروز با ما تماس بگیرید و وقت مشاوره رزرو کنید تا با تشخیص زودهنگام و درمان به موقع، لبخندی سالم و درخشان را به فرزندتان هدیه دهید.

منابع:

• American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD)
• American Dental Association (ADA)
• Journal of Endodontics
• Pediatric Dentistry (Journal)
• European Archives of Paediatric Dentistry

صفحه اینستاگرام دکتر ندا مکانیک بهترین دندانپزشک کودکان اصفهان

بهترین دندانپزشک اصفهان در کلینیک 24

بهترین دندانپزشک کودکان اصفهان در کلینیک 24 و  دکتر آف

مطالب پیشنهادی برای مطالعه:

نقش آب در بهبود و حفظ سلامت دهان و دندان

روش های سفید کردن دندان کودکان

پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان با فلورایدتراپی موضعی